Bezrobocie i polityka dochodowa

Ceny produktów rolnych zmniejszyły się w 1995 r. o 10% (w 1996 r. zmiany były już niewielkie), co spowodowało istotne zmniejszenie inflacji. Przejęcie przez Unię Europejską połowy kosztów subsydiowania wsi ułatwiło równoważenie finansów publicznych. Dynamicznie rósł eksport żywności, mimo spadku produkcji rolnej.

Chociaż dotacje do dochodów rolników nieomal całkowicie wyrównały spadek cen, nadal podobnie jak w referendum zjednoczeniowym, 80% rolników jest przeciwnych przynależności do Wspólnoty. Dominują obawy, że w przyszłości nastąpi ograniczenie pomocy i załamanie produkcji. Jak dotychczas konkurencja produktów rolnych wytwarzanych w innych krajach Unii Europejskiej nie przyspieszyła spadku zatrudnienia w rolnictwie. Zakładana w programach rozwojowych restrukturyzacja rolnictwa, zmniejszenie ilości gospodarstw i powiększenie areału przeciętnego gospodarstwa, nie będzie też miała większego wpływu na stan bezrobocia (rolnicy to zaledwie 7% zatrudnionych).

Bezrobocie i polityka dochodowa. Najważniejszym i najtrudniejszym problemem polityki gospodarczej Finlandii jest obecnie bezrobocie. Jeszcze w latach 1987-1990 Finlandia była bliska pełnego zatrudnienia. Przy wysokiej dynamice rozwoju usług zwiększyła się w tych latach ilość miejsc pracy a stopa bezrobocia spadła z 5,4% w 1986 r. do 3,5% w roku 1990. Gwałtowny wzrost bezrobocia nastąpił natomiast w latach 1991-1993 wraz z pogłębianiem się recesji i związanymi z nią licznymi bankructwami i spadkiem produkcji. Już w 1991 r. zatrudnienie zmniejszyło się o 150 tys. osób (w tym, według szacunków, z tytułu spadku eksportu do ZSRR o 30-40 tys.)28. Między II kwartałem 1990 r. i I kwartałem 1994 r. ilość miejsc pracy zmniejszyła się o 19%, liczba bezrobotnych wzrosła z około 90 tys. do 490 tys. osób. 19,3% stopa bezrobocia na początku 1994 r. była prawie dwa razy wyższa niż 10,9% średnia stopa bezrobocia w krajach Unii Europejskiej. Mimo uzgodnienia ze związkami zawodowymi niższych progów płacy minimalnej dla młodocianych i umiarkowania w żądaniach płacowych, spadek bezrobocia w latach 1994-1995 był bardzo wolny w porównaniu do skali ożywienia gospodarki. Wzrost zatrudnienia nie w pełni odzwierciedlał się w zmniejszeniu ilości bezrobotnych ponieważ wzrosła w tych latach stopa aktywizacji zawodowej. W 1996 r. stopa bezrobocia kształtowała się średnio na poziomie 16,4%, w marcu 1997 r. wynosiła jeszcze 15,4%. Szczególnie wysokie było bezrobocie w budownictwie (około 30%), poprawa koniunktury w tym sektorze zaczęła się dopiero od II połowy 1996 roku. W przemyśle i usługach stopa bezrobocia wynosiła w 1996 r. około 12%. Również bardzo wysokie było bezrobocie młodocianych – stopa bezrobocia zmniejszyła się dla tej grupy wiekowej (poniżej 25 lat) tylko nieznacznie z 33,3% w 1993 r. do 30,4% w 1995 roku. Stopę bezrobocia długoterminowego szacowano w 1995 r. na 21%29.

Wzrost bezrobocia w latach 1991-1993 spowodował istotne zwiększenie obciążeń budżetu państwa (central government) wydatkami na zasiłki (ustalone na dość wysokim poziomie 40% średniej płacy z 1991 r., około 330 dolarów miesięcznie, wypłacane były przez 500 dni)30. Pasywną początkowo politykę wobec rynku pracy, ograniczającą się do osłon socjalnych, stopniowo zastępowały bardziej aktywne formy oddziaływania, zwłaszcza odnośnie do wysokości zasiłków, zasad ich przyznawania, tworzenia warunków i zachęt do wzrostu miejsc pracy oraz rozszerzania programów szkoleń zawodowych. W 1995 r. 4,5% zawodowo czynnych (przy 17% stopie bezrobocia) objętych było programami szkolenia bądź subsydiowanymi programami zatrudnienia.

Leave a Reply