Budżety lokalne

Przy rozpatrywaniu zmian jakim podlegała wysokość i struktura długu w latach 1990-1996 należy pamiętać, że finanse publiczne (general government) obejmują w statystykach fińskich budżet państwa, budżety władz lokalnych i fundusze ubezpieczeniowe oraz, że problemy związane z deficytem finansów publicznych i narastaniem długu w tym okresie dotyczyły w zasadniczym stopniu budżetu państwa.

Budżety lokalne są w zasadzie zrównoważone a fundusze ubezpieczeniowe mają nadwyżki (ok. 4% PKB). Stan finansów publicznych w Finlandii był w II połowie lat 80. znacznie lepszy niż w większości krajów Unii Europejskiej. W odniesieniu do całego sektora budżetowego miały miejsce dość wysokie nadwyżki (rzędu 4-5% PKB), deficyt budżetu państwa był niewielki i relatywnie niski był dług publiczny (w 1989 r. 14,5% PKB podczas gdy średnio w krajach Wspólnoty 54,1%).

Szybkie narastanie długu zagranicznego kraju pod koniec lat 80. związane było z boomem inwestycyjnym i rosnącym deficytem obrotów bieżących. Deregulacja przepływów kapitałowych ułatwiła dostęp przedsiębiorstw do kredytów zagranicznych, a przy wysokich cenach nieruchomości i kursach akcji banki nie obawiały się niewypłacalności firm. Jednak na początku lat 90. spłaty tych długów przez sektor prywatny powodowały silną presję na rynku walut i szybki wzrost stóp procentowych. Aby stabilizować rezerwy rząd zmuszony był do zwiększania pożyczek zagranicznych. Równocześnie narastała nierównowaga finansów publicznych ze względu na zmniejszone wraz z recesją dochody i gwałtownie zwiększające się wydatki budżetowe, zwłaszcza na zasiłki dla bezrobotnych oraz niezbędną pomoc dla sektora bankowego. Od 1992 r. szybko narastały też koszty obsługi długu. Szacuje się, że w 1993 r. wydatki z budżetu na zasiłki dla bezrobotnych wynosiły około 5% PKB a obsługa długu 4,6% PKB51. Wysoką nadwyżkę sektora budżetowego z II połowy lat 80. zastąpił gwałtownie narastający od 1991 r. deficyt. W 1992 r. wynosił on już 5,9% PKB, w 1993 r. 8,0% PKB. Deficyt budżetu państwa był znacznie wyższy, odpowiednio 7,6% i 11,2% PKB. Ze względu na kryzys krajowego rynku kapitałowego rosnący deficyt budżetowy w latach 1991-1993 wyrównywany był również głównie pożyczkami zagranicznymi. Skalę obciążenia gospodarki długiem zagranicznym zwiększała dodatkowo wysoka dewaluacja marki fińskiej.

Leave a Reply