Konwencja nr 111

Problem dyskryminacji jest również przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej, co znalazło odzwierciedlenie w jej dyrektywach:

– Dyrektywy 2000/43/WE z dn. 29 czerwca 2000 r. w sprawie zasady równego traktowania osób bez względu na rasę lub pochodzenie etniczne2,

– Dyrektywy 2000/78/ WE z dn. 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy3,

– Dyrektywy 2002/73/ WE z dn. 23 września 2002 r. zmieniającej dyrektywę Rady 76/207/EWG w sprawie stosowania zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do pracy4.

Regulacje prawa wspólnotowego bardzo szeroko ujmują kwestię równości w sferze rynku pracy, odnoszą się one nie tylko do nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, kształtowania statusu pracownika w ramach zatrudnienia pracowniczego, ale także do innych sfer działalności pracodawcy mających związek z zatrudnieniem, np. procesu rekrutacji czy też działalności socjalnej. Zapisy w wymienionych dyrektywach oraz w innych dokumentach prawa międzynarodowego5 znajdują odpowiednie przełożenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w kodeksie pracy (k.p.).

Polska konstytucja z 1997 r. stanowi, że „kobieta i mężczyzna (…) mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym i gospodarczym”, a przede wszystkim mają „równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów do jednakowego wynagrodzenia za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk”. W art. 18 § 1 k.p. wskazuje się, iż pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Katalog przyczyn określanych jako kryteria dyskryminacyjne nie jest zamknięty. Kryteria te mogą odnosić się do przypadków indywidualnych bądź grupy zawodowej. W literaturze przedmiotu możemy znaleźć wiele rodzajów dyskryminacji6. W kodeksie pracy wyodrębniona jest dyskryminacja pośrednia i bezpośrednia. Według art. 18 kodeksu pracy, dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wówczas, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn, np. płci, wieku, niepełnosprawności, rasy religii, narodowości, przekonań politycznych, przynależności związkowej, pochodzenia etnicznego, wyznania, orientacji seksualnej, a także ze względu na czas określony lub nieokreślony, albo pełny lub niepełny wymiar czasu pracy, był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy. Z tą formą dyskryminacji możemy się spotkać wówczas, jeśli pracodawca spośród dwóch kandydatek do pracy nie przyjmie tej, która jest w ciąży, a zdecyduje się zatrudnić kandydatkę o niższych kwalifikacjach zawodowych.

Leave a Reply