Obroty zagraniczne

W analizowanym okresie rozmiary, dynamika oraz struktura towarowa i geograficzna obrotów zagranicznych Finlandii podlegały znacznym zmianom. Szybkiemu rozwojowi gospodarki Finlandii w II połowie lat osiemdziesiątych towarzyszył bardzo dynamiczny wzrost importu zarówno inwestycyjnego jak i konsumpcyjnego. Przy równocześnie umiarkowanej dynamice eksportu, ze względu na stopniowe zmniejszanie się obrotów z ZSRR oraz pogorszenie konkurencyjności cenowej wyrobów fińskich, szybko narastał deficyt obrotów bieżących. Podczas gdy jeszcze w 1984 r. obroty były zrównoważone, w 1989 r. deficyt wynosił już 5,1% PKB. Stagnacja popytu na rynkach zachodnich spowodowała dalsze utrzymywanie się wysokiego deficytu obrotów bieżących w latach 1990-1991. Na jego poziom wpływały również szybko narastające od 1989 r. tzw. investment income (procenty i dywidendy).

W 1992 r. wraz z poprawą salda obrotów towarowych zmniejszył się deficyt obrotów bieżących: rósł eksport wspomagany poprawą konkurencyjności wyrobów fińskich związaną z silną dewaluacją marki oraz ostrymi ograniczeniami nałożonymi na wzrost płac. Już w II połowie 1993 r. saldo obrotów bieżących było dodatnie: w następnych latach nadwyżka obrotów bieżących szybko rosła.

Szczególnie głębokie zmiany nastąpiły w badanym okresie w strukturze geograficznej obrotów. Wymusił je wysoki deficyt obrotów i załamanie wymiany z ZSRR. Jeszcze w połowie lat osiemdziesiątych 20% fińskiego eksportu kierowano do ZSRR. W późniejszych latach ze względu na spadek cen ropy naftowej i kursu dolara udział ten zmniejszał się i w 1990 r. wynosił 13%. W 1991 r., po załamaniu obrotów, już tylko 5% eksportu Finlandii kierowano do ZSRR. Eksport ogółem do tego kraju zmniejszył się w 1991 r. o 65%, w tym towarów przemysłu drzewno-papierniczego o 70%, tekstylnego i odzieżowego o 90%, spożywczego o 70%, chemicznego o 35%. Import ogółem z ZSRR do Finlandii zmniejszył się w 1991 r. o 27%. Podczas gdy jeszcze w 1989 r. ropa rosyjska stanowiła 94% całego fińskiego importu ropy, w 1991 r. już tylko 36%. Tak gwałtowna zmiana związana była z przejściem w rozliczeniach obrotów na waluty wymienialne oraz z rozmiarami zaległych kredytów i gwarancji eksportowych (długi z tytułu obrotów z ZSRR w fińskich instytucjach finansowych, w większości gwarantowane przez rząd, wynosiły 5 mld marek fińskich, czyli 1,2 mld dolarów)42.

Leave a Reply