Porozumienie między Polską i Funduszem

Również w przypadku drugiego porozumienia z MFW wykorzystano tylko część obiecanych funduszy pomocowych i to znacznie mniejszą niż w przypadku pierwszego porozumienia. Powód był ten sam: Polska nie była w stanie osiągnąć ustalonych kiyteriów wykonawczych. Nasuwa to zastrzeżenia co do realności kryteriów obu porozumień w okresie ich obowiązywania i co do forsowania przez MFW wymogów przekraczających ówczesne możliwości gospodarki i społeczeństwa. W czerwcu 1991 r. przekroczone zostały pułapy deficytu budżetowego oraz kredytu zaciągniętego przez budżet państwa w systemie bankowym. Także rezerwy dewizowe nie osiągnęły wymaganego poziomu. Ustalono, że jedną z głównych przyczyn niespełnienia kryteriów wykonawczych było głębsze niż przewidywano załamanie eksportu do krajów b.RWPG, a zwłaszcza do b.ZSRR. Była to więc przyczyna o charakterze zewnętrznym. Mimo to wypłaty kolejnych transz kredytowych zostały zawieszone. W rezultacie Polska uzyskała finansowanie z MFW w wysokości 239,1 min SDR (w tym 162,6 min w ramach CCFF i 76,5 min SDR z EFF), a więc zaledwie ok 13 % środków przewidzianych programem dostosowawczym.

Następne porozumienie między Polską i Funduszem, typu Stand-by, zostało zatwierdzone przez Radę Wykonawczą MFW w marcu 1993 roku. Objęło ono okres 12 miesięcy. Porozumienie przyjęło formę Memorandum, precyzującego zamierzenia rządu polskiego w zakresie gospodarki i finansów do marca 1994 roku. Zawierało ono określone liczbowo kryteria wykonawcze, które rząd zobowiązał się zrealizować w poszczególnych kwartałach. W ramach porozumienia Polska uzyskała prawo do kredytów na łączną sumę 476 min SDR. 1/4 tej sumy, tj 119 min SDR, stanowiły tzw. set aside money, przeznaczone na pokrycie części kosztów redukcji zadłużenia wobec banków komercyjnych. Środki te nie mogły być wykorzystane w okresie obowiązywania porozumienia, wobec braku umowy z Klubem Londyńskim. Zostały więc przeniesione do porozumienia Stand-by, zawartego w sierpniu 1994 roku. Wykorzystano je w końcu 1994 r. po uruchomieniu porozumienia z KL. Podstawowa część środków (poza „set aside”), tj. 357 min SDR, została wykorzystana w marcu 1994 r., po dokonaniu przez Radę Wykonawczą MFW oceny realizacji porozumienia i stwierdzeniu spełnienia przez Polskę wszystkich kryteriów wykonawczych. Od pozytywnych wyników przeglądu marcowego zależała ponadto zgoda Klubu Paryskiego na uruchomienie II etapu redukcji naszego zadłużenia wobec rządów wierzycielskich. Zatwierdzenie wykonania omawianego porozumienia miało więc istotne znaczenie dla zmniejszenia ciężaru zadłużenia Polski.

Leave a Reply