Procesy integracyjne – ciąg dalszy

W I połowie 1992 r. Finlandia spełniała dwa kryteria zbieżności – poziomu inflacji i długu publicznego. Deficyt budżetowy i stopy procentowe były wyższe niż limity wyznaczone w Maastricht. Ponadto w wyniku głębokiej recesji i wysokich deficytów budżetowych szybko narastał dług publiczny, grożąc przekroczeniem również tego kryterium.

Przystąpienie do Unii Europejskiej oznaczało, że Finlandię będzie obowiązywała wspólna polityka ogólnogospodarcza i monetarna oraz wspólna polityka celna wobec krajów trzecich. Czynnikiem sprzyjającym integracji był zbliżony do średniej we Wspólnocie przeciętny poziom PKB na mieszkańca, a czynnikiem niekorzystnym relatywnie wysoki udział sektora publicznego (w 1991 r. 55,5% PKB, podczas gdy w 15 krajach Unii średnio 49,4%). Cła, na niektóre wyroby gotowe były znacznie wyższe, natomiast na niektóre surowce znacznie niższe. Oznaczało to konieczność wprowadzenia odpowiednich zmian unifikacyjnych. Podobnie konieczne było przystosowanie i unifikacja systemu podatkowego. Znaczna dewaluacja marki fińskiej w latach 1991-1992 wprowadzała niepewność co do przyszłych zmian kursu. Za czynnik utrudniający integrację uważano też szczególnie silną wrażliwość gospodarki, związaną ze strukturą produkcji na wahania cykliczne oraz zmiany cen eksportowych oraz wysokim uzależnieniem od obrotów zagranicznych. Chodzi tu zwłaszcza o szczególnie wysoki, prawie trzykrotnie większy niż średnio w Unii Europejskiej udział przemysłu drzewno-papierniczego w produkcji przemysłowej (29% wobec 11%) oraz wysoki udział tego przemysłu w eksporcie (37,7% w 1992 r.)4. Istotnym problemem była wyjątkowa sytuacja fińskiego rolnictwa wynikająca z uwarunkowań klimatycznych (krótki okres wegetacji w regionach subpolarnych). Udzielana rolnictwu pomoc rządowa była średnio dwa razy wyższa niż w krajach Wspólnoty. Ta redystrybucyjna polityka dochodowa miała wspierać realizację dwóch celów – zabezpieczenia zamieszkania wszystkich regionów kraju oraz zabezpieczenia samowystarczalności odnośnie podstawowych produktów rolnych. W efekcie w zasadzie żaden region Finlandii nie spełniał wspólnotowych kryteriów pomocy regionalnej5. Dlatego najtrudniejszym obszarem negocjacji zjednoczeniowych była kwestia uzgodnienia warunków specjalnego programu dalszego wspierania rolnictwa.

Przewidywane szeroko rozumiane koszty integracji obejmowały przede wszystkim konsekwencje zmiany systemu subwencjonowania rolnictwa, wzmożoną presję konkurencyjną w odniesieniu do przemysłu (zwłaszcza rolno-spożywczego), związaną z obniżeniem ochrony celnej i ujednoliceniem systemów podatkowych, uczestnictwo w budżecie Wspólnoty, przejściowe problemy przystosowań makroekonomicznych. Oczekiwano natomiast, że dzięki integracji, w warunkach bardziej ustabilizowanego kursu walutowego i mniejszych różnic stóp procentowych, powstaną warunki sprzyjające inwestycjom, przyspieszeniu wzrostu, zbilansowaniu finansów publicznych, utrzymaniu niskiej inflacji. Oczekiwano też, że wraz z lepszą alokacją środków w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym, nastąpi poprawa efektywności sektora rolnego. Liczono na środki z funduszy Wspólnoty. W perspektywie długofalowej zaostrzenie warunków konkurencji, wymuszające wyższą wydajność, traktowane było również jako czynnik korzystny.

Leave a Reply