Przyczyny recesji

Wśród bezpośrednich uwarunkowań recesji z lat 1991-1992 wymienia się zazwyczaj nierównowagę wewnętrzną związaną z przegrzaniem koniunktury, spadek popytu w krajach europejskich (zwłaszcza w Szwecji i Wielkiej Brytanii, głównych eksportowych rynkach Finlandii), załamanie wymiany zagranicznej z ZSRR oraz nadpodaż na światowym rynku towarów przemysłu drzewno-papierniczego. Jednak należy pamiętać, że ten splot wewnętrznych i zewnętrznych trudności spowodował równocześnie ujawnienie się długofalowych negatywnych konsekwencji prowadzonej w latach 80. polityki państwa opiekuńczego oraz nadmiernego uzależnienia gospodarki od eksportu na rynki wschodnie. Głębokością recesji i kryzysu bankowego gospodarka fińska „zapłaciła” za błędy wcześniejszej polityki rozwojowej12. Chodzi zwłaszcza o relatywnie niską dywersyfikację struktury produkcji przemysłowej oraz przekonanie o korzyściach związanych z wymianą zagraniczną z ZSRR.

W latach 80. wprowadzono w Finlandii szereg zmian legislacyjnych nakierowanych na rozszerzenie opieki socjalnej i usług publicznych. Reformy te, zwiększające zakres ubezpieczeń społecznych i poziomu świadczeń spowodowały istotny wzrost transferów ze środków budżetowych. Realizowaną redystrybucyjną politykę społeczną i zatrudnieniową „państwa dobrobytu” ułatwiał, zwłaszcza w II połowie dekady szybki wzrost gospodarczy, wysoki poziom PKB na mieszkańca, spora nadwyżka budżetowa. Jednak w latach recesji, przy gwałtownym wzroście wydatków rządowych i załamaniu się dochodów, ujawniły się istotne trudności realizacji tej polityki oraz presja na dalszy wzrost opodatkowania13.

Leave a Reply