Relacja eksportu do PKB w cenach stałych

Tymczasem PKB w 1996 r. tylko w niewielkim stopniu przekroczył poziom z 1989 r. (według SNA 1993 o 9%, a według SNA 1968 prawdopodobnie w niewielkim stopniu). Jednak ze względu na aprecjację złotego, miał miejsce wzrost jedynie relacji importu do PKB i produkcji sprzedanej, a w przypadku eksportu wystąpił nawet spadek (w cenach bieżących).

W związku z tym, że obroty handlu światowego zwiększyły się w tym okresie tylko o połowę, nastąpił zdecydowany wzrost udziału Polski w handlu światowym, zwłaszcza w imporcie. Udział Polski w imporcie światowym wzrósł z 0,27% w 1990 r. do 0,52% w 1994 r. i według wstępnych szacunków do 0,75% w 1996 r., natomiast w eksporcie odpowiednio spadł z 0,42% do 0,41, a następnie wzrósł do 0,52%. Warto jednak przypomnieć, że w latach 70. udział Polski w handlu światowym przekraczał 1%.

Ze względu na niejednorodność okresu objętego badaniem, zostały wyodrębnione dwa podokresy – lata 1989 – 1991, gdy doszło do załamania kryzysowego i późniejsze lata, gdy następował już wzrost produkcji.

Relacja eksportu do PKB w cenach stałych 1990 r., uległa zwiększeniu z 21% w 1988 r. do 29,8% w 1991 r. i 34,7% w 1994 r. (por.tabl. 3), a do wartości globalnej odpowiednio z 9,4% do 13,8% i 15,9%. Natomiast importu do PKB odpowiednio z 19,9% do 29,4% oraz 34,9% (por. tabl. 4), a do wartości globalnej z 8,9% do 13,7% i 15,6%.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że w Polsce w przeciwieństwie do krajów rozwiniętych, nawet w 1994 r. waluta krajowa była ok. dwukrotnie niedowartościowana w stosunku do jej siły nabywczej. W 1990 r., w którego cenach przeprowadzono obliczenia nadwartościowość kursu dewizowego była trzykrotna. O tym jak duże ma to znaczenie świadczy fakt, że w cenach bieżąccych relacja eksportu towarów i usług do PKB wyniosła w 1990 r. 28,6% , w 1992 r. 23,7% , w 1993 r. 22,9% , a w 1994 r. 24,0%.

Relacje eksportu do PKB są więc w obecnych cenach – bardziej zbliżonych do cen światowych – znacznie niższe. Nadal jednak utrzymuje się duża rozpiętość między kursem oficjalnym a kursem opartym o parytet siły nabywczej. Przy przyjęciu do obliczeń PKB lub PNB według tego ostatniego kursu powyższa relacja jest zdecydowanie niższa, ustępuje wówczas występującej we wszystkich krajach o wysokich dochodach, z wyjątkiem USA. Obie te relacje dla obrotów towarowych Polski i wybranych innych krajów przedstawiono w tablicy 2, ukazując jednocześnie dystans jaki dzieli Polskę od tych krajów pod względem eksportu i importu per capita.

Leave a Reply