SKUTKI GOSPODARCZE WŁĄCZENIA FINLANDII W STRUKTURY UNII EUROPEJSKIEJ

W latach 1994-1996 nastąpiło jednoznaczne ożywienie fińskiej gospodarki po głębokiej recesji z 1991 i 1992 roku. Trudno jest jednak rozdzielić na ile był to efekt przyjętej wcześniej i konsekwentnie realizowanej polityki gospodarczej, na ile taki kierunek warunkowała perspektywa przystąpienia do Unii Europejskiej (Finlandia stała się jej członkiem od 1 stycznia 1995 r.) a na ile był to skutek realnych procesów integracyjnych z lat 1995-1996.

Rozpatrując uwarunkowania zmian sytuacji gospodarczej Finlandii trzeba pamiętać o specyficznych cechach tego kraju. Należy do nich przede wszystkim niewielka liczba ludności (zaledwie 5,1 min mieszkańców), relatywnie wysokie uzależnienie gospodarki od wymiany zagranicznej (w 1996 r. udział eksportu w PKB wynosił 38,3%, podczas gdy w 15 krajach Unii Europejskiej średnio 29,7%) oraz stosunkowo wysoki poziom zamożności kraju (PKB na mieszkańca mierzony według parytetu siły nabywczej przekraczał w 1989 r. o 5% średni poziom w krajach Wspólnoty, w recesyjnym 1992 r. był o około 13% niższy od tej średniej, w 1996 r. niższy już tylko o 6,4%). Warto też pamiętać o realizowanym w latach 80. modelu państwa opiekuńczego oraz o szczególnych uwarunkowaniach politycznych całego okresu powojennego, wynikających z ograniczeń narzuconych przez układ pokojowy z ZSRR. Nadmierne uzależnienie gospodarki kraju od rynku wschodniego w ubiegłej dekadzie spowodowało wyraźną dwutorowość produkcji, nastawionej częściowo na rynki zachodnie a częściowo na jakościowo mniej wymagające rynki wschodnie. Równocześnie w polityce gospodarczej istotną rolę odgrywała liberalizacja wymiany i zacieśnianie współpracy z krajami Europy Zachodniej.

SKUTKI GOSPODARCZE WŁĄCZENIA FINLANDII W STRUKTURY UNII EUROPEJSKIEJ CZ. II

W referendum z października 1994 r. 57% Finów poparło przystąpienie Finlandii do Unii Europejskiej. Okresowi przygotowawczemu, lata 1992-1994, towarzyszyła ożywiona dyskusja zwolenników i przeciwników integracji. Wśród głównych argumentów przeciwników wejścia Finlandii w struktury Wspólnoty najważniejsze miejsce zajmowały obawy, że w wyniku procesów integracyjnych nastąpi ograniczenie ekonomicznej i politycznej niezależności kraju. Podkreślano również osiągnięcia przełamania recesji i jednoznacznej poprawy sytuacji gospodarczej w 1994 roku. Natomiast zwolennicy integracji zwracali przede wszystkim uwagę na charakter załamania gospodarki w latach 1990-1992, będącego wynikiem nie tyle niekorzystnej koniunktury co „strukturalnego bankructwa”. Wskazywali też, że na skutek samego istnienia wysokich deficytów budżetu i wysokiego długu publicznego, zwłaszcza ze względu na skalę i szybkość międzynarodowych przepływów kapitałowych, ma miejsce i tak znaczne ograniczenie niezależności gospodarczej. I po trzecie podkreślali dość powszechną tezę, że tylko w warunkach ścisłej współpracy międzynarodowej możliwe jest zapewnienie szybkiego wzrostu gospodarczego i równowagi na rynkach finansowych (stabilności kursów walut i stóp procentowych) a więc uzyskania i utrzymania szeroko pojętego dobrobytu1.

Leave a Reply