Stopień zewnętrznego finansowania przedsiębiorstw w Polsce

Na najbliższe lata bank stawia sobie podobne cele także w odniesieniu do pozostałych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, zaawansowanych w prorynkowej transformacji, dążąc do ułatwienia integracji tych krajów z Unią Europejską.

Odnosząc się do pierwszego zadania strategicznego, w przypadku Polski chodzi głównie o usprawnienie krajowego systemu finansowego w finansowaniu przedsiębiorstw. Bank zamierza zaktywizować swoje działania, zarówno w charakterze pośrednika w mobilizowaniu środków dla instytucji finansowych, jak i poprzez własny udział w wybranych projektach. EBOR chce także kontynuować wspieranie procesów prywatyzacji i konsolidacji sektorów bankowego i ubezpieczeń, a także dywersyfikacji rynku kapitałowego. Uczestnictwo banku w transformacji systemu finansowego będzie polegało przede wszystkim na rozwijaniu nowoczesnych technik i produktów finansowych, natomiast w odniesieniu do bezpośredniego finansowania bank chciałby zachować rolę uzupełniającą w stosunku do źródeł alternatywnych.

Stopień zewnętrznego finansowania przedsiębiorstw jest w Polsce stosunkowo niewielki. Koszty inwestycji i przekształceń organizacyjnych muszą one pokrywać głównie ze źródeł własnych, które stanowiły około 2/3 nakładów inwestycyjnych w 1995 roku. Tylko połowa kredytów udzielonych przez polskie instytucje finansowe przekraczała okres jednego roku (w krajach zachodnich ok. 80%) i znaczna ich część przeznaczona była dla przedsiębiorstw państwowych. W latach 1996 i 1997 zaznacza się jednak stopniowa poprawa, wynikająca zarówno z większej płynności banków krajowych (spowodowanej znacznym napływem kapitału zagranicznego), jak i z rosnącej liczby banków zagranicznych, rozwijających działalność w Polsce. Wzrost konkurencji między bankami prowadzi jednocześnie do obniżenia kosztów kredytowych i wydłużenia okresu kredytowania. Z drugiej jednak strony EBOR zwraca uwagę, że konkurencja ta może prowadzić do zbyt pobieżnej oceny ryzyka kredytowego, zagrażając w przyszłości osłabieniem sektora bankowego. Poważnym problemem jest nadal niedostateczny dostęp do kredytów ze strony małych i średnich przedsiębiorstw, co ogranicza możliwości ich rozwoju i restrukturyzacji, a w konsekwencji wykorzystanie popytu wewnętrznego i szans eksportowych.

EBOR zamierza rozszerzyć swoją współprcę z polskimi instytucjami finansowymi

Dotyczy to m.in. pośrednictwa kredytowego, usprawnienia oceny ryzyk kredytowych, prac analitycznych i udzielania gwarancji na zakwalifikowane projekty. Potrzeba zacieśnienia współpracy wynika z niedostatecznego jeszcze rozwoju organizacji i form finansowania. Np. w odniesieniu do form pozyskiwania kapitału przez przedsiębiorstwa i banki, nadal zbyt małą część środków na inwestycje krajowe dostarczają: Giełda Warszawska, oferty publiczne na rynku pierwotnym oraz emisje obligacji. Z kolei rynek pozagiełdowy znajduje się w stadium początkowym i handluje się na nim przede wszystkim akcjami będącymi już w obrocie, rzadko organizując nowe emisje. Co do funduszy powierniczych, EBOR uważa, że chociaż liczba ich rośnie, operują one nadal niewielkimi kwotami.

Rozwój rynków kapitałowego i papierów wartościowych uzależniony jest w dużej mierze od inwestorów instytucjonalnych, jak firmy ubezpieczeniowe, fundusze emerytalne i wspomniane fundusze powiernicze, które rozwijają się zbyt wolno. W tej sytuacji bank uważa za swoje zadanie pomoc w dywersyfikacji i pogłębieniu rynków kapitału i papierów wartościowych oraz w zmianach legislacyjnych, dotyczących tych rynków. M.in. na wniosek Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych, EBOR zwiększa swój udział w organizowaniu ofert publicznych na rynku pierwotnym. Poprzez udział w polskim systemie finansowym bank chce przyspieszyć jego transformację, zarówno wprowadzając nowe techniki finansowania i poprawiając jakość usług w tym zakresie, jak również poprzez uzupełniający wkład środków własnych.

Leave a Reply