Układ o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotą Europejską

Jednocześnie pod względem barier importowych gospodarkę Polski charakteryzowało wyjątkowe otwarcie, gdyż średni poziom ceł wynosił zaledwie 4-5%, co miało pobudzić konkurencję dla naszego wysoce zmonopolizowanego przemysłu. Mimo tak dużego otwarcia naszego rynku Polska osiągnęła wysokie dodatnie saldo w handlu zagranicznym w wyniku przyjęcia bardzo wysokiego kursu dewizowego. Jego niezmienność, przy malejącej ale ciągle wysokiej inflacji doprowadziła do nadmiernej (niszczącej) konkurencji importu dla pewnych dziedzin produkcji krajowej. W tej sytuacji w kwietniu 1991 r. wprowadzono stawki celne w wysokości od 10 do 30% na artykuły spożywcze i produkty rolnictwa, a od 1 sierpnia tego roku weszła w życie nowa kompletna taryfa celna dostosowana do modelu EWG, wprowadzająca wyższe stawki także na inne wyroby. Ponadto w maju 1991 roku zdewaluowano złotego o 17% w stosunku do koszyka głównych walut, a następnie jeszcze dwukrotnie przeprowadzono tzw. skokową dewaluację. W październiku 1991 r. wprowadzono też tzw. dewaluację pełzającą, sukcesywnie zmniejszaną wraz z postępami w zwalczaniu inflacji.

Wobec podpisania Układu o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotą Europejską w grudniu 1991 r., a w grudniu 1992 r. umowy o utworzeniu strefy wolnego handlu z krajami EFTA oraz środkowoeuropejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (CEFTA) następuje systematyczna redukcja stawek celnych i możliwości oddziaływania na handel zagraniczny poprzez politykę celną stały się ograniczone. Od 1995 r. ma miejsce także ogólna liberalizacja taryfy celnej zgodnie z ustaleniami Rundy Urugwajskiej GATT.

Niżej przedstawione zostaną wyniki badań pozwalające na stwierdzenie, czy powyższe rozwiązania w sferze regulacyjnej sprzyjające otwieraniu się gospodarki Polski znalazły wyraz w sferze realnej – we wzroście roli handlu zagranicznego – i jak kształtowała się sytuacja pod tym względem w poszczególnych gałęziach gospodarki.

W okresie transformacji systemowej nie doszło – w przeciwieństwie do produkcji – do załamania obrotów handlu zagranicznego (por. tabl. 1). W rezultacie w 1996 r. import osiągnął poziom dwu i półkrotnie wyższy (wzrósł o 169%) w stosunku do 1989 roku, przy wzroście eksportu o 61%.

Leave a Reply