Ważny sukces gospodarki Finlandii – ciąg dalszy

Dług publiczny jest nadal w Finlandii bardzo wysoki, jednak doświadczenia fińskie w obszarze konsolidacji budżetu a zwłaszcza dyscyplinowania wydatków budżetowych udowodniły, że politykę państwa opiekuńczego można istotnie zmodyfikować w krótkim okresie. Bez wątpienia jednak cel ten wspomagało dążenie do sprostania kryteriom z Maastricht.

Warto zastanowić się czy doświadczenia fińskiej polityki gospodarczej mogą być przydatne w świetle problemów rozwojowych Polski. Chociaż pomiędzy sytuac3 gospodarczą Polski i Finlandii z początku lat 90. występują liczne podobieństw .’flirrd» to czynniki różnicujące te dwa kraje są niezwykle istotne. Różniła je głębofosć recesji i przyczyny które tę recesję wywołały: inna była też skała obciążeni gospodarki długiem zagranicznym. Dystans w poziomie zamożności obu krajów oznaczał dla Finlandii znacznie większe szanse szybkiego przełamania kryzys' Bankructwo systemowe”, wypaczony rachunek cen energii, zbyt niska dywersyf:icJa produkcji i eksportu miały inny wymiar w obu krajach. Oba kraje dośw łczyły istotnego ograniczenia wschodnich rynków zbytu, jednakże stopień uz3 'n]en’a od rynku wschodniego oraz rozmiary handlowych powiązań z Zacho ,T1 tyty w okresie przedkryzysowym diametralnie różne. Stąd nieadekwatność jak/-1′ struktury eksportu do wymogów' rynku zachodniego była w Polsce znacznie ększa. Kierunkowa i towarowa restrukturyzacja obrotów, niezbędna w obu f JacF dla Finlandii

H.Hasko, Instruments of Monetary…, op.cit. zadaniem znacznie łatwiejszym. Ożywienie eksportu wraz z dobrą koniunkturą rynków europejskich w 1994 r. znacznie silniej pobudziło gospodarkę Finlandii. Inna była też skala deprecjacji waluty w okresie recesji. W obu krajach wystąpiło gwałtowne ujawnienie się bezrobocia, jednak chociaż stopa bezrobocia była i jest nadal w Finlandii wyższa niż w Polsce, to potencjał armii bezrobotnych i związane z nim koszty budżetowe, są w Polsce nieporównywalnie wyższe. Nieporównywalna jest też sytuacja z punktu widzenia nasilenia zjawisk inflacyjnych, uniemożliwiających w Polsce rozwój niektórych ważnych sektorów gospodarki. Sukcesy konsolidacji budżetowej w Finlandii ułatwiła łagodniejsza presja innych ograniczeń rozwojowych. Ze względu na inną metodykę liczenia deficytów budżetowych trudno jest ocenić różnicę między Polską i Finlandią z punktu widzenia niezrównoważenia finansów publicznych. Najważniejsze jest jednak, że już w punkcie startowym inne były ich cele polityki rozwojowej. Najważniejszym celem gospodarki Polski była zmiana systemu gospodarczego i restrukturyzacja produkcji, Finlandia natomiast dążyła do sprostania kryteriom zbieżności.

ROLA HANDLU ZAGRANICZNEGO W DŁUGOOKRESOWYM WZROŚCIE GOSPODARCZYM POLSKI

Głównym celem niniejszego opracowania jest określenie w jakim stopniu, i w jaki sposób, handel zagraniczny będzie mógł być wykorzystany do dynamizacji wzrostu gospodarczego Polski do 2010 roku.

U progu trzeciego tysiąclecia nasiliły się procesy łiberalizacyjne w gospodarce światowej, dotyczące przede wszystkim wymiany międzynarodowej, co ma miejsce na mocy postanowień końcowych Rundy Urugwajskiej GATT i również porozumień regionalnych. Następuje globalizacja i regionalizacja międzynarodowych procesów i przepływów gospodarczych dóbr, usług, kapitału i technologii. Globalizacja procesów gospodarczych przejawia się w rozwoju korporacji transnarodowych i przepływach bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Już w 1993 r. na korporacje transnarodowe przypadało 2/3 międzynarodowego eksportu dóbr i usług, z czego połowę stanowiły przepływy wewnętrzne w ramach tych firm, a drugą połowę eksport kierowany poza te firmy. Zwiększona w ostatnich latach dynamika inwestycji zagranicznych przyczynia się więc do przyspieszenia wzrostu handlu międzynarodowego, a ten z kolei, według powszechnie panującej opini, stymuluje wzrost gospodarczy. Tempo wzrostu handlu światowego osiąga ostatnio poziom nie notowany od 1973 r., przewyższając dwu a nawet trzykrotnie tempo wzrostu światowego PKB.

Wiek XX dobitnie uzmysłowił rolę liberalizacji handlu międzynarodowego dla rozwoju gospodarczego. Pod koniec lat 20., gdy wybuchł wielki kryzys, handel międzynarodowy był zduszony przez politykę protekcjonizmu. Stopniowo rosnące bariery handlowe sprawiły, że w okresie międzywojennym, relacja obrotów handlu międzynarodowego do produkcji światowej zmniejszyła się dwukrotnie.Ponadto duża część handlu międzynarodowego była regulowana przez umowy międzypaństwowe. Również udział bezpośrednich inwestycji zagranicznych spadł z poziomu 4-5 % ogółu przedsięwzięć inwestycyjnych świata na przełomie XIX i XX w. do poziomu dużo poniżej jednego procenta w przede dniu II wojny światowej, w wyniku coraz ściślejszej publicznej i prywatnej kontroli strumieni kapitałów międzynarodowych1. Restrykcje zarówno wobec rynku wyrobów, jak i czynników produkcji ograniczały wydajność, powiększały więc trudności gospodarcze, na które próbowano zaradzić stosując zwiększone restrykcje (powstawało więc tak zwane błędne koło).

ROLA HANDLU ZAGRANICZNEGO W DŁUGOOKRESOWYM WZROŚCIE GOSPODARCZYM POLSKI CZ. II

Po wojnie rozpoczął się proces liberalizacji handlu światowego, który zaowocował „złotym wiekiem” lat 1950-1973, gdy tempo rozwoju gospodarki światowej osiągnęło nigdy wcześniej nie notowany poziom. Bezpośrednio po II wojnie światowej wyroby wyroby przetworzone w imporcie do krajów uprzemysłowionych były przeciętnie obciążone cłem w wysokości 30 %, a stosowano wówczas także ograniczenia ilościowe i systemy preferencyjne. Już na początku lat 60. większość pozataryfowych barier została zlikwidowana lub ograniczona, przeciętna wysokość ceł została zmniejszona do 13-18 %. Runda Kennedy’ego obniżyła je do 8-11 %, a Runda Tokijska do 6 % lub mniej2. Proces liberalizacji handlu międzynarodowego był też stymulowany przez powstanie ugrupowań integracyjnych – EWG i EFTA. Zwiększenie konkurencji wymuszało poprawę efektywności. Wystąpiło więc sprzężenie zwrotne między wzrostem gospodarczym i liberalizacją wymiany międzynarodowej.

Brak odpowiedniej reakcji na szok naftowy i ponowne ujawnienie się pewnych tendencji protekcjonistycznych, zwłaszcza wobec gałęzi przeżywających największe trudności, spowodowało radykalne obniżenie tempa wzrostu gospodarczego w długim okresie, a nawet wystąpienie przejściowo zjawisk kryzysowych. Doświadczenia wielu krajów wykazały, że lepsze rezultaty przynosi stymulowanie rozwoju nowoczesnych dziedzin wytwórczości, niż ochrona przed konkurencją zagraniczną przemysłów tradycyjnych czy rolnictwa.

Handel zagraniczny jest uznawany za jeden z głównych czynników zmian strukturalnych w gospodarce3, a zmiany te z kolei warunkują osiągnięcie wysokiego tempa wzrostu gospodarczego. Argumentu na rzecz liberalizacji handlu międzynarodowego dostarczają zwłaszcza małe kraje, których gospodarki na ogół charakteryzują się dużym stopniem otwarcia – relacją eksportu i importu do PKB. Sądzono, że w związku z tym kraje te mocniej odczują skutki szoków naftowych, a stało się przeciwnie. Gospodarki te, w większym stopniu narażone na konkurencję międzynarodową okazały się bardziej elastyczne, niż gospodarki większych krajów.

Z pewnością powyższe doświadczenia stały sie przesłanką podjęcia w latach 90., wspomnianych na wstępie, szerokich przedsięwzięć liberalizacyjnych w handlu światowym. Stanowią one sprzyjającą okoliczność dla możliwości wykorzystania handlu zagranicznego jako stymulatora wzrostu gospodarczego Polski. Mogą więc sprzyjać zmniejszeniu luki w rozwoju gospodarczym między Polską a krajami Unii Europejskiej ( według Eurostatu Polska w 1995 r. osiągnęła zaledwie 34,7% przeciętnego poziomu Unii).

Leave a Reply

Spółka Komandytowa

Spółka Komandytowa z o.o. – Tel: 550 6557 581

http://www.tradiss.pl/act-system-crm/act-a-symfonia-integracja.html